Βιογραφικό - Γεώργιος Β. Δερτιλής
Ο Γεώργιος Β. Δερτιλής υπήρξε διακεκριμένος Έλληνας ιστορικός, μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας (Academia Europaea) και ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Με εκτενές διδακτικό, συγγραφικό και ερευνητικό έργο στην Ελλάδα και το εξωτερικό, συνέβαλε καθοριστικά στην ανανέωση της σύγχρονης ιστοριογραφίας.
Ακαδημαϊκή Σταδιοδρομία και Σπουδές
Ο Γιώργος Δερτιλής γεννήθηκε το 1939 στην Αθήνα. Σπούδασε Δημόσιο Δίκαιο και Οικονομικές Επιστήμες στην Αθήνα, καθώς και Πολιτική Θεωρία και Ιστορία στην Αγγλία.
Δίδαξε Ιστορία στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου εξελέγη υφηγητής και το 1983 τακτικός καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Δημόσιας Διοίκησης. Κατά τη διάρκεια της ακαδημαϊκής του διαδρομής εξελέγη έμμισθος επισκέπτης καθηγητής σε διεθνή ιδρύματα, όπως το Harvard, η Οξφόρδη και το Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας.
Το 2000 εξελέγη directeur d’études στην École des Hautes Études en Sciences Sociales (EHESS) στο Παρίσι, παραιτήθηκε από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και έκτοτε έζησε στη Γαλλία, όπου του απονεμήθηκε η γαλλική υπηκοότητα. Για την προσφορά του στην ανώτατη εκπαίδευση και την ιστορική έρευνα τιμήθηκε με το παράσημο του Φοίνικα (chevalier, palmes académiques) της Γαλλικής Δημοκρατίας.
Ερευνητικά Ενδιαφέροντα και Μεθοδολογία
Η ιστοριογραφική του προσέγγιση συνδύασε την ιστορική έρευνα με την πολιτική οικονομία και την κοινωνιολογία. Κεντρικό εργαλείο στο έργο του υπήρξαν τα «αιτιακά πλέγματα», τα οποία εξετάζουν σύνθετες ιστορικές διαδικασίες πέρα από απλουστευτικές ερμηνείες. Τα κύρια πεδία έρευνάς του περιλαμβάνουν:
- Τη συγκρότηση των θεσμών και τις δομικές λειτουργίες του νεοελληνικού κράτους.
- Το δημόσιο χρέος, τις στρατιωτικές δαπάνες και τις διαχρονικές οικονομικές κρίσεις.
- Τους κοινωνικούς μετασχηματισμούς, τις πολιτικές δυναμικές και το τραπεζικό σύστημα.
Συγγραφικό Έργο και Συμβολή
Δεκατέσσερα βιβλία και πενήντα περίπου άρθρα του έχουν δημοσιευθεί στην ελληνική και σε άλλες γλώσσες. Εμβληματικό έργο αναφοράς αποτελεί η «Ιστορία της νεώτερης και σύγχρονης Ελλάδας, 1750-2015». Άλλες σημαντικές μονογραφίες του επικεντρώθηκαν στην ιστορία του τραπεζικού συστήματος, τη στρατιωτική επέμβαση στην πολιτική ζωή και τις σχέσεις εξουσίας.
Παράλληλα, συμμετείχε ενεργά σε επιστημονικά συμβούλια ερευνητικών ιδρυμάτων στην Ελλάδα και τη Γαλλία, καλλιεργώντας τον κριτικό αναστοχασμό και την επιστημονική τεκμηρίωση.
Συχνές Ερωτήσεις
Ποιοι ήταν οι βασικοί τομείς έρευνας του Γιώργου Δερτιλή;
Επικεντρώθηκε στην οικονομική, κοινωνική και θεσμική ιστορία της νεότερης Ελλάδας, με ιδιαίτερη έμφαση στα δημόσια οικονομικά και τη συγκρότηση του κράτους.
Τι εκφράζει η έννοια των «αιτιακών πλεγμάτων»;
Πρόκειται για μεθοδολογικό σχήμα που αναλύει την ιστορία ως σύνολο αλληλένδετων διαδικασιών, όπου πολλαπλά αίτια και συνέπειες αλληλοτροφοδοτούνται.
Σε ποια διεθνή πανεπιστήμια δίδαξε ως επισκέπτης καθηγητής;
Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Harvard, στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας, προτού αναλάβει έδρα στην EHESS στο Παρίσι.

