Η Ελλάδα και η κρίση: πρόβλημα μακροχρόνιο και πολιτικό
Κείμενο συνέντευξης στον Ι. Μπασκόζο, Το Βήμα, 30 Απριλίου 2011.

Μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Directeur d’études, École des Hautes Études en Sciences Sociales, Paris Ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών
Ο Γιώργος Δερτιλής, μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας και ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, γεννήθηκε το 1939. Σπούδασε Δημόσιο Δίκαιο και Οικονομικές Επιστήμες στην Αθήνα, Πολιτική Θεωρία και Ιστορία στην Αγγλία.
Δίδαξε Ιστορία στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου εξελέγη υφηγητής και το 1983 τακτικός καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών. Έχει εκλεγεί έμμισθος επισκέπτης καθηγητής στο Harvard, στην Οξφόρδη και στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας. Έχει συμμετάσχει στο επιστημονικό συμβούλιο ερευνητικών και πολιτισμικών ιδρυμάτων, ελληνικών και γαλλικών.
Το 2000 εξελέγη directeur d’études (καθηγητής) στην École des Hautes Études en Sciences Sociales, παραιτήθηκε από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και έκτοτε ζει στη Γαλλία, όπου του απονεμήθηκε η γαλλική υπηκοότητα και το παράσημο του Φοίνικα (chevalier, palmes académiques) της Γαλλικής Δημοκρατίας. Δώδεκα βιβλία και πενήντα περίπου άρθρα του έχουν δημοσιευθεί σε διάφορες γλώσσες.
Η Ελλάδα και η κρίση: πρόβλημα μακροχρόνιο και πολιτικό
Κείμενο συνέντευξης στον Ι. Μπασκόζο, Το Βήμα, 30 Απριλίου 2011.
Η κρίση στην Ελλάδα: Ρωτώντας το παρελθόν, σκεπτόμενοι το μέλλον
Ομιλία στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών (στην ελληνική γλώσσα), Μάρτιος 2011, δημοσίευση στο The Athens Review / Αθηναϊκή Επιθεώρηση του Βιβλίου, Απρίλιος 2011.
Η αναβίωση της δημοκρατίας και η αριστερά
Ένα κείμενο που γράφτηκε τρεις μέρες μετά την κατάρρευση της δικτατορίας και δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Το Βήμα στις 6 Αυγούστου 1974.
Κώστας Αξελός: Η μοίρα της σύγχρονης Ελλάδας και ορισμένα σπαράγματα για τη δημοκρατία
Oμιλία, Ημερίδα στη μνήμη του Κώστα Αξελού, 28 Φεβρουαρίου 2011, Cité Universitaire, Fondation Hellénique (στη γαλλική γλώσσα).
Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται και δεν διδάσκει: οικονομικές κρίσεις και κράτος στην Ελλάδα
Ετήσια διάλεξη στο Ελληνικό Ίδρυμα Αμυντικής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ), Αθήνα 4 Μαρτίου 2010.
Dette publique et dépenses militaires: la Grèce et la Question d’Orient
Journées du Centre de Recherches Historiques, EHESS, 2001. Acta: sous la direction de J. Andreau, G. Béaur et J.-Y. Grenier, «La dette publique dans l’histoire». Ministère de l’Économie, des Finances et de l’Industrie, Paris 2006, p. 395-422. Un texte français sur la période 1830 - 1905.
5η αναθεωρημένη και συμπληρωμένη έκδοση, Εστία, 2009. (1η έκδοση, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, Πρόγραμμα Ερευνών Ιστορικού Αρχείου, 2004). 2 τόμοι, σελίδες I-XXVII + 1.248 (με 172 πίνακες και γραφήματα) + 80 σελίδες εικονογράφησης εκτός κειμένου.

«Σύγκριση, διεπιστημονικότητα, πηγές που συνήθως δεν υποψιαζόμαστε καν, υγιής σκεπτικισμός. [...] Συμπεράσματα ανορθόδοξα, συχνά αναπάντεχα, εξάπτουν τη φαντασία. Μια «ολική» ιστορία, εργαλείο αυτογνωσίας, αποφεύγει τις μονοδιάστατες ερμηνείες και προσφεύγει στα «αιτιακά πλέγματα»: σχήματα που αναφέρονται σε σύνολα ιστορικών διαδικασιών, έννοια που εμπεριέχει τη δυνατότητα της εξέλιξης και μετεξέλιξης.»
«Δερτιλής, Τσουκαλάς, Μουζέλης, είχαν διαμορφώσει το κυρίαρχο ιστορικο-κοινωνικό παράδειγμα, με το οποίο διαβάσαμε τη νεοελληνική ιστορία. Τώρα, ο πρώτος αναθεωρεί ρητά τις παλαιότερες εργασίες του. [...] Μια γενική αναθεωρητική οπτική της εθνικής ιστοριογραφίας.»
«Μοναδικό έργο, συμβάλλει καταλυτικά στην ιστορική μας παιδεία [...] Απαράμιλλη σαφήνεια, εξαίρετο γλωσσικό ύφος.»
«Μνημειακή έκδοση [...] Στέρεο θεωρητικό υπέδαφος, έγκυρη βιβλιογραφική εποπτεία, και το ήθος μιας γραφής που ερεθίζει τους μηχανισμούς της νόησης.»
«Έργο καθοριστικό για την εθνική μας αυτογνωσία.»
«Καταρρίπτει στερεότυπα με μαχητικότητα, αλλά με τρόπο αντιδογματικό. Όλες του οι βεβαιότητες εμπεριέχουν την αμφιβολία που τις υπονομεύει. [...] Τα αιτιακά πλέγματα, όπως τα ονομάζει, διαπλέκουν τα πολλαπλά αίτια στους κύκλους, φαύλους και αγαθούς, που οδηγούσαν στην σπείρα των κοινωνικών εξελίξεων και στους κύκλους των συνεπειών που προέκυπταν. [...] Πολύτιμο εργαλείο, προτρέπει στον αναστοχασμό.»
«Μια «συνολική ιστορία» [...] άψογο κείμενο, θελκτικό και ευπρόσληπτο [...] Εντυπωσιακός αριθμός τεκμηρίων, [...] μεθοδολογική αυστηρότητα. [...] Ιδιαίτερα δηκτικός για τη σημερινή Ελλάδα, ο Δερτιλής θεωρεί αυτονόητη την πολιτική διάσταση.»
«Πολύπλευρο βιβλίο, ένα σύνθετο ερμηνευτικό σχήμα για το «πλέγμα εξουσίας» που διαμορφώνεται στην Ελλάδα.»
«Δεν είναι αφηγητής γεγονότων. Είναι κριτής που δεν διστάζει να προκαλέσει κρίσεις και για τον ίδιο [...] είναι φιλόσοφος της ιστορίας.»
«Σταθμός στην ελληνική ιστοριογραφία [...] περιγράφει μιαν Ελλάδα εν πολλοίς άγνωστη.»
«Εξαίρετο δείγμα ανάλυσης, μοναδικό αίσθημα μέτρου, [...] βοήθημα και οδηγός για τους νεότερους ερευνητές.»